Op 6 januari 1907 (vandaag dus precies 105 jaar geleden) opende in Rome – Italië het schooltje: Case dei Bambini – Huis der kinderen. Dit schooltje lag in één van de armste wijken van Rome. In 1908 werd Maria Montessori gevraagd om de leiding van dit schooltje op zich te nemen. Dit is de plek waar ze haar didactische ideeën zou vormgeven.
Maria Montessori
Maria Montessori werd geboren op 31 augustus 1870 in Italië (Ancona) en overleed op 6 mei 1952 in Noordwijk. Ze was een Italiaanse arts en pedagoge die vooral bekend werd door het naar haar genoemde montessori onderwijs.
Nadat ze eerst natuurkunde, wiskunde en biologie gestudeerd had, ging ze ook nog geneeskunde studeren en werd ze de eerste vrouwelijke arts in Italië. Na haar studies specialiseerde ze zich in de psychiatrie en werkte ze met geestelijk gehandicapte kinderen. Voor deze (zwakzinnige) kinderen ontwierp ze allerlei zintuiglijk materiaal om uit te proberen – de resultaten waren verbluffend, ook op het gebied van lezen en schrijven.
Dan ging ze filosofie en kinderpsychologie studeren en werd in 1904 hoogleraar antropologie.
Case dei Bambini
In 1908 werd Maria Montessori gevraagd om de leiding op zich te nemen van een ‘Casa dei Bambini’ in één van de armste wijken van Rome. Hier kon ze haar theorieën en haar pedagogische ideeën gaan uitproberen op gewone kinderen.
Ook nu weer waren de resultaten zo indrukwekkend dat ze met de methodes die ze toepaste in deze ‘Casa dei Bambini’ de aandacht kreeg van heel wat opvoeders, ook uit andere landen. Het was de combinatie van vrijheid, zelfdiscipline, werklust en prestaties van de kinderen die bewondering opwekte. Resultaat daarvan was dat haar methodes al snel navolging kregen en dat er verschillende andere Montessori schooltjes opgericht werden, ook buiten Italië.
Montessori onderwijs
Maria Montessori ging vanaf dan ook cursussen geven en boeken publiceren over haar methode, haar visie en uitgangspunten. Ze gaf ook regelmatig lezingen in het buitenland. Hierdoor geraakte het Montessori-onderwijs verder verspreid.
Van 1929 tot 1937 woonde zij in Spanje. Van 1934 tot 1939 en van 1945-1952 was Nederland haar thuisbasis (tijdens de oorlogsjaren verbleef ze in India).
In deze perioden bleef ze actief betrokken bij de Montessorischolen, ontwierp materialen, werkte aan thema’s als opvoeding en vrede, kosmisch onderwijs, en benadrukte steeds weer haar visie op het kind.
De Montessori Visie
Van bij het begin is in ieder kind een vitale kracht werkzaam die hem/haar leidt tot activiteiten, om zich aan te passen aan zijn omgeving en eveneens leren om te gaan met zijn omgeving. Men kan spreken van een sterke innerlijke wil om op steeds andere gebieden zijn zelfstandigheid te veroveren.
Dit uit zich in de eigen spontane activiteiten van het kind welke aan die innerlijke wil gehoorzamen.
Deze ‘spontane activiteit’ wordt van binnenuit gestuurd door perioden van verhoogde belangstelling voor bepaalde aspecten van de omgeving: ‘de gevoelige perioden’.
Elk kind heeft deze perioden van verhoogde gevoeligheid en zijn activiteiten op het betreffende gebied bevorderen de ontwikkeling en bevredigen zijn ontwikkelingsbehoefte.
Elk kind wil leren, maar afhankelijk van de ontwikkelingsfase waarin het zit, is het terrein waarop het zich richt en de wijze waarop het leert verschillend.